طرح مدیریت اکولوژیکی تالاب با مسایل مربوط به مدیریت خود تالاب وابسته است. اهداف کلی مدیریت اکولوژیکی تالاب شامل موارد زیر است: حفظ تنوع زیستی و توان تولیدی تالاب و اجازه بهره وری خردمندانه مردم از منابع تالاب . بعد از این اهداف، هدفهای زیر توصیه می گردند:

حمایت و حفاظت حیات وحش
جلوگیری از تعرض به اراضی
جلوگیری از آلودگی و کاهش پدیده یو تریفیکاسیون و پیشگیری از بروز آن
کنترل ورود گونه های غیر بومی (نظیر آزولا)
حفظ و نگهداری منابع طبیعی تالاب(ماهی، پرندگان آبزی، نی و غیره)
ارتقای بهره وری خردمندانه از تالاب شامل گسترش تفکر عدم مصرف بی رویه، توریسم ، برنامه های تفریحی و آموزشی
ارتقای دانش و تفهیم پویایی(دینامیک) تالاب همراه با تحقیقات و پایش

منطقه بندی(زون بندی) زیست محیطی برای مدیریت و برنامه ر یزی

تصویر زیر طرح پیشنهادی منطقه بندی(زون بندی) و قابلیتهای موجود را نشان می دهد.

سه منطقه زیر بعنوان مناطق(زونهای) حفاظتی پیشنهاد شده اند:

زون حفاظتی مرکزی: محدوده ای است که بیشترین نیاز به حفظ تنوع زیستی در سطوح بالای حفاظتی در این منطقه محسوس می باشد و تمامی مناطقی که بعنوان مناطق حفاظت شده اعلام شده اند در این ناحیه قرار دارند.
زون ضربه گیر: این ناحیه شامل مناطق اطراف تالاب است که برای حفاظت از قسمت مرکزی از اثرات خارجی محسوب می گردد.
زون بهره وری خردمندانه: شامل مناطق خارج از زون ضربه گیر است که هدف بهره وری پایداراز طریق کشاورزی و پرورش ماهی را در بر می گیرد.

به نظر می رسد که چهارچوب قانونی جاری در خصوص کنترل تعرض به اراضی، فعالیتهای کشاورزی در مجاورت تالاب، شکار غیر مجاز و سایر فعالیتها ناقص است در اجرای منطقه بندی (زون بندی) پیشنهادی، به پاره ای از قوانین محلی نیاز مندیم. مسأله اعلام برخی از مناطق مربوط به زون حفاظتی مرکزی به عنوان مناطق حفاظت شده و تعیین مناطق مجازبرای شکار و ماهیگیری در دست بررسی است.

حفظ تنوع زیستی

افزایش مساحت و تعداد مناطقی که به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام می شوند

علاوه برمناطق حفاظت شده قانونی موجود(منطقه حفاظت شده سیاه کشیم ، پناهگاه حیات وحش سرخانکل و پناهگاه حیات وحش سلکه)، مناطق دیگری نظیر چوکام، حسین بکنده و قلم گوده نیز توسط اداره کل حفاظت محیط زیست به عنوان مناطق جدید شکار ممنوع در نظر گرفته شده اند .ورودی رودخانه های اصلی و قسمتی از شمال سلکه به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام شده اند. زیرا این مناطق محل تخمگذاری و زاد آوری پرندگان است. ناحیه کرگان درانتهای غربی تالاب نیز بد لیل وجود پرندگان و ماهیهااهمیت حفاظت را دارد.

حفاظت از گونه های تحت حمایت

حفاظت از گونه های مهم و حمایت شده بخصوص آنها که در معرض خطریا آسیب پذیر می باشند از الویت بالایی برخوردار است. لذا اقدامات ویژه ای توصیه شده اند. این اقدامات شامل ممنوعیت دسترسی به مناطق حساس، افزایش ظرفیتهای موجود برای حفظ و نظارت، کنترل فعالیتهای غیر مجاز و غیر قانونی می باشد. در نظر داریم که فهرست ملی کنونی در مورد گونه های حفاظت شده را تکمیل نماییم. بنابر این بررسی و مطالعه بیشتری مورد نیاز است.

حفاظت از زیستگاهها

الویت حفاظت از زیستگاههای با اهمیت نظیر مناطق جوجه آوری و زمستانگذرانی پرندگان آبزی ، محل زاد آوری و زندگی ماهیان، مناطق دارای تنوع زیستی گیاهی بالا و سایر مناطق مهم اکولوژیکی تعیین می شود. علاوه بر زون بندی مناطق، موارد دیگری نظیر (1) احداث سه پاسگاه محیط بانی درچوکام، کرگان و جنوب شرقی تالاب(2) کنترل عبور و مرور قایقهای موتوری و (3) جلوگیری از ورود زباله جامد توسط با لشتکهای شناوردر نظر گرفته شده اند.

افزایش تنوع زیستی

در برخی از نواحی تالاب( مثلأ قسمتی از سیاه کشیم), به دلیل رسوبدهی و رشد بی رویه ماکروفیتها، تنوع اکولوژیکی نسبتأ کم است. در چنین مناطقی میتوان با احداث استخرهای عمیقتر یا جزایر کوچک، قطع برخی از نیزارها، جمع آوری توده های گسترده آزولادرختکاری وایجاد یک منطقه وسیع آبی، یک محیط زیست مصنوعی با تنوع بالای زیستی بوجود آورد. این اقدامات باید حتمأ پس از مطالعه همه جانبه و ارزیابی دقیق فشارهای وارده اجرا گردند.

توسعه بهره وری خردمندانه

توسعه صنعت گردشگری

تالاب انزلی به واسطه چشم انداز و طبیعت زیبایش، مهمترین مکان برای گردشگری محسوب میشود علاوه بر این، این ناحیه یک مقصد معروف گردشگری در ایران می باشد. به منظور توسعه صنعت گردشگری اقدامات زیر در نظر گرفته شده اند:

(1) توسعه برنامه های منظم و سازمان یافته گردشگری(2) ارتقای فعالیتهای نوین نظیر ماهیگیری و قایقرانی(3) فراهم نمودن زیر بناهای اساسی نظیر مرکز بازدید کنندگان از تالاب، مخفیگاههای تماشای پرندگان، برج تماشای پرندگان و گذرگاههای چوبی برای پیاده روی در تالاب(4) سازمانهایی برای سازماندهی و مدیریت صنعت گردشگری(5) ارتقای این صنعت(6) سایر موارد

کنترل صید و شکار

سالانه با توجه به مطالعات انجام گرفته در مورد منابع موجود تالاب، سالانه تعداد معقولی جواز شکار و صید توسط اداره کل حفاظت از محیط زیست صادر می شود.

استفاده بهره مندانه از آزولا، نی و سایر منابع طبیعی

از آزولا می توان در تهیه کود، تغذیه دام و ماهی(دراستخرهای پرورش ماهی) استفاده نمود. از نی می توان در ساخت کاغذ ، ساختمان سازی و همچنین ساخت قایقهای چوبی استفاده کرد.

پایش، تحقیق و آموزش

پایش زیست محیطی

برنامه های پایشی زیر به عنوان بخشی از طرح پایش زیست محیطی در نظر گرفته شده اند:

(1) آماربرداری اکولوژیکی تالاب ( هر 5 سال یک بار)(2) برنا مه های پایش اکولوژیکی سالانه(3) برنامه پایش گردشگری در تالاب(4) پایش زیست محیطی توسط دانش آموزان(5) پایش فعالیتهای منظم در رابطه با مدیریت تالاب

آموزش زیست محیطی

تالاب فرصتهای مناسبی را برای آموزشهای زیست محیطی، زیست شناسی ، آبشناسی، غیره بوجود می آورد در برنامه آموزش زیست محیطی، برنامه های جداگانه ای به منظور آموزش زیست محیطی و ارتقای آگاهیهای عمومی در نظر گرفته شده اند.

تحقیقات زیست محیطی

اطلاعات خوب و مفید یک عامل مهم در باز دهی مدیریت تالاب و اثرات آموزش زیست محیطی است. برخی از موارد لازم در تحقیقات بشرح ذیل می باشند:

انباشته شدن آفت کشها در اکوسیستم طبیعی
چرخه زندگی باکلان کوچک
یوتریفیکاسیون(غنی سازی آب توسط مواد مغذی)
صدمه دیدن لاله مرداب توسط حشرات و بیماریها

هماهنگی بین موسسات و سازمانها

بدنه سازمانی اجرایی مدیریت تالاب در طرح سازمانی ذکر شده است.

رفع مسولیت: این وب سایت برای افرادی تهیه شده است که به تالاب انزلی و محیط زیست علا قمندند. دیدگاههای مندرج در این سایت نباید به عنوان دید گاه شخصی دولت ژاپن، سازمان محیط زیست، وزارت جهاد کشاورزی و یا شرکت نیپون کوئه ژاپن تلقی گردد. کلیه حقوق مربوطه محفوظ می باشد.